Vade farkı nasıl hesaplanır?
Formül tek satırdır:
Örnek (yıllık %40 varsayımı): 100.000 TL peşin fiyatlı bir mal, farklı vadelerle satılıyor.
| Vade | Vade farkı | Vadeli fiyat | Peşine göre |
|---|---|---|---|
| 30 gün | 3.287,67 TL | 103.287,67 TL | %3,288 |
| 60 gün | 6.575,34 TL | 106.575,34 TL | %6,575 |
| 90 gün | 9.863,01 TL | 109.863,01 TL | %9,863 |
Tersten okuma — size söylenmeyen oran
Asıl işe yarayan hesap tersidir. Satıcı "90 gün vade, fiyat 109.863 TL" diyorsa, peşin fiyatı 100.000 TL olan bir malda yıllık maliyet %40'tır: (109.863 ÷ 100.000 − 1) × 365 ÷ 90 = %40. Bu rakamı bilmeden vadeli almak ile krediyle peşin almak karşılaştırılamaz. Kural basit: vadenin yıllık maliyeti, aynı gün bankadan alacağınız kredinin yıllık maliyetinden yüksekse vade pahalıdır. Ticari kredide karşılaştırma yaparken kredinin BSMV'sini (%5) ve varsa komisyonu da maliyete katın.
Vade farkı ile faiz aynı şey mi?
Hesabı aynıdır, hukuki niteliği değildir. Faiz bir kredi ilişkisinden doğar; vade farkı bir satış bedelinin parçasıdır ve faturada mal bedeliyle birlikte yer alır. Pratik sonucu: vade farkı satışın tabi olduğu KDV oranına tabidir, faiz ise değildir. Fatura düzenlerken ikisini karıştırmak, tahsil edilen tutar ile beyan edilen matrahın tutmamasına yol açar.
Sık sorulanlar
Vade farkı faturaya ayrı mı yazılır? Satış anında biliniyorsa mal bedeline eklenerek aynı faturada gösterilir; sonradan doğan gecikmeye bağlı fark için ayrı fatura düzenlenir.
Erken ödemede vade farkı geri alınır mı? Alınabilir — buna iskonto denir ve hesabı vade farkının aynadaki görüntüsüdür: kalan gün üzerinden aynı formülle geri hesaplanır.
Birden fazla vadeli fatura varsa ne yapılır? Hepsini tek bir ortalama vadeye indirgemek gerekir; aksi hâlde her faturayı ayrı ayrı takip etmek zorunda kalırsınız.
Hesap ekstresinden ay ay vade farkı nasıl hesaplanır? Tahsilatları FIFO ile en eski açık faturadan kapatın ve tabloyu "kapatma satırı" bazında kurun. Ay ayrımını faturanın değil kapatmanın ayına göre yapın; aynı fatura iki ayda kapandıysa vade farkı da ikiye bölünür. Örnek: 100.000 ve 60.000 TL'lik iki fatura, 80.000 ve 90.000 TL'lik iki tahsilat, aylık %4,25 → Ocak 1.133,33 TL, Şubat 1.671,67 TL, toplam 2.805 TL; ticari işlemde BSMV ile 2.945,25 TL.
Tek fatura için kredi kartı / satış vade farkı, çok faturalı durum için ortalama vade aracı — ikisi de ücretsiz, üyelik gerekmez.
Vade Farkı Hesaplama → Ortalama Vade Hesaplama →İlgili araçlar ve terimler
- Çek Kırdırma (Bozdurma) Hesaplama — vade farkının tersten hesabı: vadeli çekin bugünkü değeri.
- Vade Sapması — Alacak ve borç vadeleri arasındaki gün farkı; nakit akışı planlamasında kullanılır.
- Ortalama Vade — Birden çok faturanın tutar ağırlıklı tek vadesi.
Forumda tartışılıyor
- Vade farkı kesmeyen satış, müşteriye faizsiz kredi açmış oluyor
- "peşin 100.000, 6 taksit 18.500" teklifinde gizli aylık maliyet %3,07
- 10 gün içinde %2 iskonto: kaçırmanın yıllık maliyeti %44,6
- Mutabakat farklarının çoğu hata değil, vade farkı ve iskonto kaydı
Tüm terimler için Finans Sözlüğü sayfasına bakabilirsiniz.