Ortalama vade nasıl hesaplanır?
Her kalemin tutarı, baz tarihten vadesine kadar geçen gün sayısıyla çarpılır; çarpımların toplamı toplam tutara bölünür. Gün sayısı takvim günüdür.
Örnek: aynı müşteriden alınan üç çek.
| Çek | Tutar | Vadeye kalan | Tutar × Gün |
|---|---|---|---|
| 1. çek | 100.000 TL | 30 gün | 3.000.000 |
| 2. çek | 100.000 TL | 60 gün | 6.000.000 |
| 3. çek | 200.000 TL | 120 gün | 24.000.000 |
| Toplam | 400.000 TL | 33.000.000 |
Ortalama vade = 33.000.000 ÷ 400.000 = 82,5 gün. Günlerin basit ortalaması (30+60+120)/3 = 70 gün olurdu; aradaki 12,5 günlük fark, en büyük çekin en uzak vadede olmasından gelir. Bu yüzden basit ortalama ticari hesapta kullanılmaz.
Ortalama vadenin para karşılığı
Ortalama vade bir gün sayısıdır; ne kadara mal olduğunu görmek için bir yıllık oranla çarpılır. Yıllık %40 varsayımıyla 400.000 TL'nin 82,5 gün beklemesi 400.000 × 0,40 × 82,5 ÷ 365 = 36.164,38 TL eder. Vadeyi 60 güne çekebilseydiniz maliyet 26.301,37 TL'ye inerdi; iki rakam arasındaki fark pazarlıkta elinizdeki koz olur.
Nerede kullanılır?
Çek/senet portföyünü tek vadeye indirgemek, birden çok faturayı tek ödemeyle kapatırken hangi vadenin adil olduğunu bulmak, alacak ve borç vadelerini karşılaştırıp vade sapmasını ölçmek ve çek bozdurma (iskonto) teklifini toplam maliyet üzerinden değerlendirmek için kullanılır.
Sık sorulanlar
Çek vadesi hesaplama ile ortalama vade aynı şey mi? Tek çekte vade, keşide tarihinden vade tarihine kadar geçen gün sayısıdır. Elde birden çok çek varsa "çek vadesi hesaplama" aslında bu çeklerin tutar ağırlıklı ortalama vadesini bulmaktır; örnekteki üç çek için 82,5 gün.
Ortalama vade tarihi nasıl bulunur? Baz tarihe (genellikle bugün ya da en erken vade) ortalama gün sayısı eklenir. 82,5 gün çıkan bir ortalama, ödeme takviminde tam güne yuvarlanır; hangi yöne yuvarlandığı taraflar arasında yazılı olarak belirlenmelidir.
Vade tatile denk gelirse hesap değişir mi? Hayır. Ortalama vade takvim günü üzerinden hesaplanır; vade tarihi tatile denk gelen bir çek fiilen ilk iş günü ödenir ama ortalamaya giren gün sayısı değişmez.
Tutar ve vade tarihlerini yazın; ağırlıklı ortalama vade, ortalama vade tarihi ve para karşılığı anında hesaplanır — ücretsiz, üyelik gerekmez.
Çek Vadesi / Ortalama Vade Hesaplama →İlgili araçlar ve terimler
- Karşı faturalı ortalama vade hesaplama — aynı cariyle karşılıklı faturaların mahsubundan sonra kalan bakiyenin vadesi.
- Çek Kırdırma (Bozdurma) Hesaplama — ortalama vadesi bulunan portföyün bugünkü değeri.
- Vade Farkı — tek bir vadenin para karşılığı.
- Vade Sapması — alacak ve borç ortalama vadeleri arasındaki gün farkı.
Forumda tartışılıyor
Tüm terimler için Finans Sözlüğü sayfasına bakabilirsiniz.