Üç tür mutabakat
Cari mutabakat: müşteri ve tedarikçilerle karşılıklı bakiye teyidi; genellikle ay sonu ya da dönem sonunda mutabakat mektubu ya da e-posta ile yapılır, vergi bildirimlerindeki (Ba/Bs formu) tutarlarla da çapraz kontrol edilir. Banka mutabakatı: işletmenin banka hesabı kaydı ile banka ekstresinin karşılaştırılması; geçmemiş çekler, masraflar ve valör farkları burada yakalanır. Varlık mutabakatı: kasa, stok, demirbaş gibi varlıkların kayıtla sayım arasında doğrulanması.
Fark neden çıkar?
| Sebep | Tipik belirti | Çözüm |
|---|---|---|
| Eksik / geç kaydedilen fatura | Fark tam bir fatura tutarına eşit | Faturayı bulup doğru döneme kaydetmek |
| Tarih kayması | Fark ay sonunda çıkıp ertesi ay kapanıyor | Kesim tarihini yazılı belirlemek |
| Yanlış cariye işlenen ödeme | Bir caride fazla, başka caride eksik | Ödemeyi doğru cariye taşımak |
| Kur / vade farkı faturası | Küçük, düzensiz farklar | Farkı faturalayıp iki tarafa da işletmek |
Sebep bulunmadan "mutabakat farkı" diye bir kayıt atmak, farkı kapatmaz; ertelemiş olursunuz ve dönem sonunda büyümüş hâlde geri gelir.
Dört adımda mutabakat
(1) Kesim tarihi belirlenir ve iki tarafın bakiyesi o tarihe göre alınır. (2) Bakiyeler eşitse mektup imzalanır; değilse hareket dökümü satır satır eşleştirilir. (3) Eşleşmeyen satırların sebebi bulunur, düzeltme kaydı yapılır. (4) Düzeltilmiş bakiye karşı tarafa yeniden gönderilir ve yazılı teyit alınır. Yazılı teyit olmadan mutabakat yapılmış sayılmaz; ihtilafta ispat aracı bu belgedir.
Sık sorulanlar
Mutabakat ne demek? İki tarafın aynı ilişkiye ait kayıtlarını karşılaştırıp bakiyede ve hareketlerde anlaştığını yazılı olarak teyit etmesidir. Cari mutabakatta taraflar müşteri ile tedarikçi, banka mutabakatında işletme ile bankadır.
Varlık mutabakatı nedir? İşletmenin kayıtlarındaki varlıkların (kasa, stok, demirbaş, banka bakiyesi) fiilen var olup olmadığının sayım ve belgeyle doğrulanmasıdır. Kayıt ile sayım arasındaki fark, dönem sonunda sebebiyle birlikte kapatılır.
Mutabakat farkı nasıl kapatılır? Fark satır satır aranır: eksik kayıtlı fatura, kesilmemiş iade, tarih kayması, yanlış caride izlenen ödeme ya da kur farkı. Sebep bulunmadan "fark yazmak" mutabakat değildir; sebep bulununca düzeltme kaydı yapılır ve karşı tarafa yeniden teyit gönderilir.
Mutabakat ne sıklıkla yapılmalı? Cari mutabakat en az ayda bir, banka mutabakatı her ay ekstre gelince, varlık mutabakatı dönem sonunda (yıl sonu sayımı) ve büyük stok hareketlerinden sonra yapılır.
Müşteri, tedarikçi ve banka kayıtlarınızı girip günlük borç-bakiye takibiyle mutabakata hazır olun — ücretsiz üyelikle.
Günlük Borç / Bakiye Takibi →İlgili terimler
- Cari Hesap — mutabakatın konusu olan karşılıklı hesap.
- Ekstre — banka mutabakatının karşı taraf belgesi.
- Vade Farkı — mutabakat farkı olarak sık görülen fatura kalemi.
Forumda tartışılıyor
Tüm terimler için Finans Sözlüğü sayfasına bakabilirsiniz.