Üç ölçü
| Örnek bilanço | Tutar |
|---|---|
| Dönen varlıklar (kasa + alacak + stok) | 1.500.000 TL |
| bunun stok kısmı | 600.000 TL |
| Kısa vadeli borçlar | 1.000.000 TL |
| Cari oran | 1,50 |
| Asit-test oranı | 0,90 |
Cari oran 1,50 rahat görünür; asit-test 0,90 ise stok satılmadan borçların tamamının ödenemeyeceğini söyler. Üçüncü ölçü zamandır: nakit dönüşüm süresi.
Nakit dönüşüm süresi
Müşteriler ortalama 36 günde ödüyor, stok 40 gün rafta kalıyor, tedarikçiye 30 günde ödeniyorsa süre 36 + 40 − 30 = 46 gün: her lira 46 gün boyunca işletmenin cebinden finanse edilir. Yıllık %40 varsayımıyla 1.000.000 TL'lik dönüşümün yıllık faturası 1.000.000 × 0,40 × 46 ÷ 365 = 50.410,96 TL. Süreyi 5 gün kısaltmak (tahsilatı öne çekmek ya da ödeme vadesini uzatmak) yılda 5.479,45 TL demektir.
Kâr ile nakit neden ayrışır?
Kâr faturayla, nakit tahsilatla oluşur. Satış büyüdükçe alacak ve stok da büyür; büyüme nakitle finanse edilir. Aylık nakit akış tablosu ay sonu bakiyesini artıda gösterebilir, ama maaş ve çek günlerinin toplandığı ayın 12'sinde kasa eksiye düşüyor olabilir — likidite ay sonunda değil, ayın en dar gününde ölçülür.
Sık sorulanlar
Likidite oranları nasıl hesaplanır? Cari oran = dönen varlıklar ÷ kısa vadeli borçlar; asit-test oranı stoklar düşülerek hesaplanır. 1.500.000 TL dönen varlık, 600.000 TL stok ve 1.000.000 TL kısa vadeli borçla cari oran 1,50, asit-test 0,90 — stok satılmadan borçların tamamı karşılanamıyor demektir.
Nakit dönüşüm süresi nedir? Paranın stoka ve alacağa bağlanıp tekrar kasaya döndüğü gün sayısı: tahsilat vadesi (DSO) + stok günü (DIO) − ödeme vadesi (DPO). 36 + 40 − 30 = 46 gün; 1.000.000 TL'lik dönüşüm için yıllık %40 varsayımıyla 50.410,96 TL finansman demektir.
Kâr eden işletme neden nakit sıkışır? Kâr tahakkukla, nakit tahsilatla oluşur. Satış büyürken alacak ve stok da büyür; aradaki nakit dönüşüm süresi kadar parayı işletme kendi finanse eder. Aylık nakit akış tablosu bu açığı ay sonu değil, ayın 12'si gibi ara günlerde de göstermelidir.
Aylık giriş-çıkışları girin; açığın hangi ayda, kaç liraya mal olduğunu görün — ücretsiz, üyelik gerekmez.
Nakit Akış Tablosu Hesaplama →Forumda tartışılıyor
- Nakit dönüşüm süresi: 70 gün beklemenin yıllık faturası 616.192 tl
- Kasada boşta bekleyen 50.000 tl'nin günlük maliyeti 55 tl
- Aylık nakit akış tablosu yalan söyler: ay sonu artı, ayın 12'si eksi
Tüm terimler için Finans Sözlüğü sayfasına bakabilirsiniz.