★ Girdiler
★ Sonuç
| Kalem | Mevduat | PPF |
|---|
| Dönem | Mahsup Günü | Bloke Gün | Avantaj | Mevduat Eşdeğeri |
|---|
k = stopaj × para maliyeti × bloke gün / 365 ·
mevduat eşdeğeri = PPF oranı / (1 − k).
Bloke gün, stopajın kesildiği günden (vade günü) o dönemin geçici vergi ödeme gününe
kadar geçen gerçek gün sayısıdır — aşağıdaki tabloda her dönem için en kısa ve
en uzun uç gösterilir. 4. dönem geçici vergi 2022'de kaldırıldığı için
(7338 sayılı Kanun) Ekim–Aralık stopajı ertesi yılın kurumlar vergisi beyanına kadar bekler.
Her iki üründe kurumlar vergisi yükü aynıdır; fark yalnızca nakit akışının zamanlamasındadır.
Şirket zarardaysa veya birikmiş stopaj geçici vergiyi aşıyorsa mahsup gecikir, çarpan büyür.
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, yatırım veya vergi tavsiyesi değildir.
★ Para Piyasası Fonu ile Mevduat Karşılaştırması Neyi Ölçer?
Sermaye şirketlerinde para piyasası fonu (PPF) kazancından stopaj kesilmez; mevduat faizinden ise vade gününde kesilir. Kesilen vergi kaybolmaz — geçici vergiden ya da kurumlar vergisinden mahsup edilir — ama mahsup gününe kadar şirketin kasasından çıkmış paradır. Bu araç, işte o beklemede duran paranın finansman yükünü hesaba katarak bir fon getirisinin kaç puanlık brüt mevduat faizine denk geldiğini bulur.
Hesap sözle nasıl işler?
Önce bir kayıp katsayısı bulunur: stopaj oranı, paranın size maliyeti (kredi faiziniz ya da alternatif getiriniz) ve stopajın kesildiği günden mahsup gününe kadar geçen bloke gün sayısı çarpılır, 365'e bölünür. Sonra fonun yıllık getirisi (1 − katsayı) değerine bölünür; çıkan sayı, fonla aynı cebe girmesi için mevduatın vermesi gereken brüt orandır. Bloke gün iki tarihten türetilir: paranın çekildiği ya da vadenin dolduğu gün ile o döneme ait geçici vergi ödeme günü.
Sayısal örnek
100.000.000 TL, yıllık %40 basit getirili bir fonda dursun ve 15 Şubat'ta bozdurulsun. Ocak–Mart dönemi geçici vergisi 17 Mayıs'ta ödendiği için mevduat alternatifinde kesilecek stopaj 91 gün bloke kalırdı. Para maliyeti %45 ve stopaj %17,5 ile katsayı 0,175 × 0,45 × 91 / 365 ≈ 0,0196 çıkar; %40 / (1 − 0,0196) = %40,80. Banka %40,80'in altında brüt faiz veriyorsa fon öndedir; teklif tam %40 ise fonun avantajı yaklaşık 0,80 puandır.
Kimler kullanmalı?
A.Ş. ve Ltd. şirketlerin finans sorumluları, nakit fazlasını gecelik değerlendiren işletme sahipleri ve müşterisine ürün önerisini rakamla doğrulamak isteyen mali müşavirler. Karşılaştırma yalnızca kurumlar vergisi mükellefi sermaye şirketleri için anlamlıdır; gerçek kişide fon kazancı da stopaja girdiğinden bu avantaj oluşmaz.
Dikkat edilecekler
- Dördüncü dönem geçici vergi 2022'de kaldırıldığından Ekim–Aralık'ta kesilen stopaj ertesi yılın kurumlar beyanına kadar bekler; yıl sonuna denk gelen vadelerde bloke süre, dolayısıyla fon lehine fark büyür.
- Şirket zarardaysa veya birikmiş stopaj geçici vergiyi aşıyorsa mahsup gecikir; para maliyetini girerken bu gecikme ihtimalini de düşünün.
- Fon getirisi geçmiş performanstır, mevduat oranı ise vade sonuna kadar taahhüttür; sonucu tek başına değil, likidite ihtiyacınızla birlikte okuyun.